Szukaj na tym blogu

Podstawy Retoryki Stosowanej

Demagog - przywódca ludu
Demokracja - władza ludu

Demos - gr. lud

Parlament - od parlare - łac. mówić

Genera dicendi - wybór rodzaju perswazji - wyznacza cel mowy
"Na mowę składają się trzy elementy: mówca, przedmiot mowy i adresat."
Arystoteles

Ponieważ są ich trzy rodzaje, każda z nich ma odmienny cel.
  • Rodzaj doradczy (gr. symbouleutikon genos, łac. genus deliberativum) - ma za zadanie doradzać (łac. suasio) lub odradzać (łac. dissuasio)
Perswazja - łac. persuasio od łac. suaris - słodki
Rodzaj doradczy dotyczy zawsze przyszłości, nigdy przeszłości lub teraźniejszości. Nie można przecież doradzać lub odradzać czegoś co już zaszło lub właśnie trwa.

Etyka

II. Człowiek i jego działanie w aspekcie moralnym



0. Etyka a inne nauki o moralności (teologia, etologia, metaetyka)

*metaetyka - nauka o etyce - Główne zadanie: krytyczny namysł nad czynnościami badawczymi etyków. Analiza języka etycznego.



Każdy czyn sprawia, że jego autor staje się dobry albo zły - to dramatyczne



1. Czym zajmuje się etyka?

NAJOGÓLNIEJ MÓWIĄC ETYKA PYTA O WŁAŚCIWOŚĆ DZIAŁAŃ. DZIAŁANIE JEST WIĘC PODSTAWOWYM PRZEDMIOTEM OCENY MORALNEJ.

-czy każde działanie jest dobre lub złe?

2. Czyn a uczynnienie

-CZYN (ACTUS HUMANUS) TO AKT ŚWIADOMY (ZAMIERZONY) I DOBROWOLNY

-UCZYNNIENIE (K. Wojtyła) - działanie podmiotu, który nie jest tego działania sprawcą. Sytuacja w której "coś dzieje się z podmiotem" lub "coś dzieje się w podmiocie".

-*czyn jest podstawowym desygnatem moralności

-tylko osoba może dokonywać czynów (K. Wojtyła "Osoba i czyn")

*czyn - akt świadomy i dobrowolny

3. akt zewnętrzny a akt wewnętrzny (decyzja)

-akt zewnętrzny jest działaniem powodującym zmianę (ontologiczną) w świecie fizycznym

-akt wewnętrzny jest działaniem powodującym zmianę w psychiczno-duchowej sferze podmiotu działającego

-*przykład więźnia (A. Szostek)

Antropologia filozoficzna #2

Miłość i ludzkie poznanie tworzą w człowieku moralność.

+ - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + -

Według Arystotelesa człowieka od zwierząt odróżnia rozpoznanie dobra od zła.

Najgorszy jest człowiek co uwolnił się spod prawa i sprawiedliwości (nie takiej partii). Taki człowiek jest gorszy od bestii.

Działanie człowieka jako człowieka (przez rozum i wolę) jest potocznie nazywane moralnością.

Poprzez badanie moralności możemy poznać naturę i przeznaczenie człowieka.

Człowiek jest podmiotem moralności.

- - - - - - - - - - - -

Kantyzm.

Kant widział życie moralne jedynie w czynach heroicznych w których kieruje nami jakaś powinność.
Otóż to jest błąd gdyż moralność w podejściu realistycznym jest wszędzie dookoła.

Błędnie osadzał również życie moralne na bezinteresowności i opierał na wartościach.
Wartości to to co chcemy, to postulaty które podmiot ludzki wyłania z siebie.
Np.
Matka Teresa z Kalkuty była w tym ujęciu dobra bo dążyła do swoich wartości.
Adolf Hitler również był by tutaj dobry, bo również dążył do swoich wartości.

+ - + - + - + - + - + - + -

Człowiek nie jest zwierzęciem.
Mamy okaleczony instynkt, przez co jesteśmy skazani na kulturę moralną.
Np.
Niedźwiedź może wpierdzielać łososia do oporu, aż sprawia mu to przyjemność i nie sprawia mu to krzywdy.
Człowiek jak je do przyjemności, staje się gruby i chory.

Dlatego kultura moralna (etyka indywidualna) mówi nam co jest dla nas dobre a co złe.
Ekonomika to etyka życia rodzinnego mówiąca co jest dobre dla naszej rodziny i domu, a co jest złe.

EKONOMIKA:
  1. naucza człowieka jak pozyskać środki do życia
  2. naucza człowieka umiejętności zachowania tych środków
  3. naucza należytego użytkowania tego co się ma
  4. naucza jak udoskonalić to co się ma
  5. naucza jak dzielić się tym co się ma
Celem ekonomiki nie jest bogactwo, ale piękne i ludzkie życie.

POLITYKA jest etyką współżycia we wspólnocie społecznej.
Powinności społeczeństwa i państwa:
  1. zachowanie praw człowieka
  2. zachowanie prawa do życia

Trzy rodzaje dóbr:
  1. przyjemne
  2. użyteczne
  3. godziwe
+ - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + -

Motywem działania jest zawsze dobro.
Nie ma działań bezprzedmiotowych.
Życie moralne jest odpowiedzią na nasze pragnienie dobra.
Człowiek rozwija się poprzez to pragnienie dobra, bo jest bytem niepełnym.

Decyzja to forma auto determinacji.
  1. analiza sytuacji
  2. wybór
Wybór jest samo określeniem się człowieka w obliczu dobra.
Decyzja dokonuje się przez wybór sądu teoretyczno-praktyczneko który stanowi wzór dla postępowania etycznego.

Wybór nas zmienia, wybór nas określa.

+ - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + -

Moralność to wolnoć.
Współczesna wolność jest efektem zestawienia starożytnych wizji wolności i osoby.
ELEUTHERIA - wolność polityczna
ELKRATEIA - samo panowanie nad sobą

Wolność współczesna to doskonałość wewnętrzna.
Wolnoć współczesna to panowanie woli nad jej aktami w stosunku do dóbr które nie są w stanie ukoniecznić woli.
Wszelkie dobro z którym się spotykamy jest niedoskonałe. W obliczu takiego dobra zawsze jest szansa zastopowania, odrzucenia swej miłości.
Jeśli jakieś dobro nam się podoba, ja mogę nie chcieć mojego podobania. (wg. Św. Tomasza z Akwinu)
Wola jest wolna bo działa. Wszystko co nie jest niedoskonałe, może być odrzucone.
Nie ma w niebie wolności bo Bóg jest dobrem doskonałym którego wola nie może odrzucić.

Antropologia filozoficzna

Cywilizacje Turańska i Arabska, Łacińska

C. Turańska

Wypas bydła i rabunek.

Monizm prawa prywatnego - jedno prawo, czyli wódz społeczności (bandy). Jest tam zasada, że jeśli się nie wojuje, to cywilizacja upada.

Poligamia oznacza pewną formę niewolnictwa, bo nie ma kobiet tyle, by mężczyzna mógł mieć ich dowolną liczbę.

Cywilizacja Turańska daje początki Mongolii.
C. T. i Mongołowie dają początki prawa rosyjskiego.

C. T. charakteryzuje:
  • wszystko opiera się na sile,
  • jest tylko prawo prywatne,
C. T. okalecza człowieka, bo rozwiną się tam sofizmat (pozornie poprawne rozumowanie), głoszący, że złem jest wszelkie myślenie, zło trzeba zwalczać.

Zasada rosyjskiego imperializmu:
ROSJA NICZEGO NIE PODBIJA, ROSJA ODZYSKUJE TO CO JEJ SIĘ NALEŻY.

1914 r. - 97% osób nie potrafiło czytać i pisać w Rosji

Upadek życia duchowego w Cywilizacji Turańskiej jest spowodowany brakiem społeczeństwa.

Jednym z pierwszych filozofów był Czadajew. Wyjechał po wojnach napoleońskich do europy, gdzie poznał kulturę zachodu. Po powrocie zaczął publikować "Listy" w gazecie "Teleskop". Po komentarzach na temat braku kultury w Rosji, został na rozkaz cara zamknięty w szpitalu psychiatrycznym.

Władca może wszystko, wszystko jest jego, jak coś ci nie odpowiada, masz przerąbane.

Człowiek jest komórką stada podległemu władcy, który może zrobić co chcę. Nieposłuszeństwo względem władcy jest zbrodnią względem boga.

C. Arabska

Od VII w. po Chrystusie, najbliższa C. Zachodu.

Ma dwa skrzydła. Fundamentalne i Liberalne.

Na początku Arabowie byli witani jako wyzwoliciele od Bizancjum.
W średniowieczu były dwa centra kultury arabskiej:
  • Bagdad
Kordoba - stolica Kalifatu Zachodniego, liczy około roku tysięcznego 2,5 miliona ludzi, Rzym w tym czasie to około 15 tysięcy.

Niekorzystnym tutaj elementem jest wizja Boga, bo uniemożliwia teologię.
Bóg ma być, dla Arabów, czymś wolnym i niezdeterminowanym, do tego stopnia, że jeśli Bóg by chciał, 2+2 było by 7.

Zła jest tutaj też wizja opaczności.
Wszystko co się dzieje, jest z woli Allaha.

Występuje tu poligamia...
Kobieta nie ma żadnych praw. Sens istnienia, dla kobiety arabskiej, to uczynienie dla męża z życia, raju.
Taki układ sprawia, że ta cywilizacja jest bardzo dzietna. Szacuje się, że za 30 lat w Niemczech, połowa obywateli będzie pochodzenia arabskiego.
Człowiekiem jest mężczyzna.

C. Łacińska (zachodu)

Wizja osoby.
Osoba sama się kieruje i kreuje.

Trzy Zasadnicze Filary C. Łacińskiej:
  1. Nauka
  2. Rzymskie prawo (prawo to porządek dobra i słuszności. rozumne rozporządzenie legalnej władzy, mające na celu dobro człowieka)
  3. Wizja człowieka wynikająca z Chrześcijaństwa.

Osoba, dzięki ewangelii, ma ogromną godność. Godność bierze się z podobieństwa do Boga.
Dusza ludzka została stworzona przez Boga i na jego podobieństwo.
Wynika z tego, że mamy przynajmniej troje rodziców: Ojca, Matkę i Boga.
Do boga więc możemy, a nawet powinniśmy mówić do niego Ojcze.
Skoro wszyscy mamy jednego Ojca, jesteśmy wszyscy rodzeństwem. Skoro jesteśmy braćmi i siostrami, widzimy solidaryzm międzyludzki i godność człowieka.
Fakt wcielenia jeszcze podkreśla godność człowieka. Bóg przecież przybrał postać nikogo innego, ale własnie człowieka.
Na domiar wszystkiego Bóg umarł za człowieka w męczarniach!
Wszystko to ma na celu ukazanie godności człowieka, który jest stworzony by być jak Bóg i móc go oglądać.

  1. Monogamiczne, nierozerwalne małżeństwo kobiety i mężczyzny, które stanowi podstawę dla rodziny. Monogamia zrównuje kobietę z mężczyzną, gdzie nie ma monogamii, kobieta jest towarem. Istnieje tu dojrzałość za życia rodziców.
  2. Poszanowanie pracy fizycznej.
  3. Wymiar sprawiedliwości, za pomocą organów państwowych, nie zemsty rodowej.
  4. Autonomia życia duchowego w stosunku do władzy politycznej.

Kultura Antyczna (by Łukasz C.)

Rzym

Etruskowie - pierwotni mieszkańcy italii Italii.

założenie Rzymu - 754/753 r. p.n.e. (legendarny założyciel Rzymu to Romulus, brat bliźniak Remusa)

Augurowie - wróżbici czytający z nieba, głównie lotu ptaków (element kultury etruskiej)
Haruspikowie - wróżbici czytający z wnętrzności zwierząt ofiarnych (element kultury etruskiej)

Republika rzymska - 509 r. p.n.e.

Senat - łac. senatus => senex - starzec / patrycjusze
(patre - ojcowie)/

Patrycjusze - zamknięta grupa około 30 rodów (gentes) uznawanych za najstarsze. Arystokracja i podstawa senatu. Ostatni z przyjętych do Patrycjuszy rodów to Klaudiusze.

łac. plebs = gr. demos = lud

Secesja - bunt plebejuszy polegający na wyjściu z Rzymu i próbie utworzenia nowego miasta.

I secesja - 494 - Efektem było powołanie trybunów ludowych - przedstawicieli plebejuszy (ich liczba z biegiem czasu wzrosła z 2 do 10)

II secesja - 449 - Efekt: spisanie praw rzymskich (Leges duodecim tabularum - Prawo dwunastu tablic), Patres et conscripti (ojcowie i ci co zostali zapisani) - senatorowie.
^
Gdy do patrycjuszy,
w senacie dołączają
plebejusze.

Wojny punickie (264 - 146)
Wojny macedońskie:
  • I wojna (215-205 p.n.e.) rozpoczęta została przez króla Macedonii Filipa V (w sojuszu z Hannibalem). Walki z Rzymem oraz jego sprzymierzeńcami (Pergamon, Związek Etolski) toczyły się na terenie Grecji. Macedonia uzyskała część Ilirii.

  • II wojna (200-197 p.n.e.) - Rzym z koalicją (Pergamon, Związek Etolski i Achajski, Rodos) pokonał Filipa V pod Kynoskefalaj. Król musiał zrzec się zdobyczy i zapłacić kontrybucję. W 196 p.n.e. Rzym proklamował wolność miast greckich.

  • III wojna (171-168 p.n.e.) - król Macedonii Perseusz, na czele koalicji antyrzymskiej, został pobity pod Pydną w Macedonii (168 p.n.e.), w konsekwencji Macedonia stała się częścią Imperium Romanum.
Wojny syryjskie.

Rzym staje się imperium - 146

Divide et impera (dziel i rządź)
-
polityka polegająca na stopniowym osłabianiu przeciwnika, ale nie niszczeniu go.

Marek Porcjusz Katon - dzięki niemu porzucono politykę divide et impera. Z jego inicjatywy zniszczono Kartaginę.
Hannibal - jeden z najwybitniejszych wodzów starożytności i wogóle w historii. Wódz kartagiński w II wojnie punickiej. Zagroził Rzymowi.


SENAT
  1. zgromadzenie obywateli
  2. urzędnicy: kwestor, edylowie kurualni - zaopatrzenie i renowacja, edylowie plebejscy - zaopatrzenie plebejuszy, pretorzy - sądy, konsulowie (dwóch) - najwyżsi urzędnicy
  3. urzędnicy - trybunowie plebejscy
  4. cenzor (coś jak skarbówka + kontrola obyczajów społecznych)
  5. dyktator - powoływany na czas wyjątkowego zagrożenia militarnego
133 - początek kryzysu republiki
  • Gajusz Mariusz
  • Lucjusz Sulla
  • Pompejusz
  • Cezar
Pryncypat - Pierwsza odmiana cesarstwa w której rządzi jeden władca, któremu towarzyszy fikcja republiki.

Dominat - cesarstwo właściwe.

Szczyt cesarstwa:
  • Trajan
  • Hadrian
W dominacie narodziły się początki średniowiecza - pojawienie się feudalizmu.

Tetrarchia (284 - 305 r. n.e.) - rządy czterech, za panowania Dioklecjana.

402 - Rowena stolicą Cesarstwa Zachodnio Rzymskiego.
467 - Upadek Cesarstwa Zachodnio Rzymskiego.