Rzym
Etruskowie - pierwotni mieszkańcy italii Italii.
założenie Rzymu - 754/753 r. p.n.e. (legendarny założyciel Rzymu to Romulus, brat bliźniak Remusa)
Augurowie - wróżbici czytający z nieba, głównie lotu ptaków (element kultury etruskiej)
Haruspikowie - wróżbici czytający z wnętrzności zwierząt ofiarnych (element kultury etruskiej)
Republika rzymska - 509 r. p.n.e.
Senat - łac. senatus => senex - starzec / patrycjusze
(patre - ojcowie)/
Patrycjusze - zamknięta grupa około 30 rodów (gentes) uznawanych za najstarsze. Arystokracja i podstawa senatu. Ostatni z przyjętych do Patrycjuszy rodów to Klaudiusze.
łac. plebs = gr. demos = lud
Secesja - bunt plebejuszy polegający na wyjściu z Rzymu i próbie utworzenia nowego miasta.
I secesja - 494 - Efektem było powołanie trybunów ludowych - przedstawicieli plebejuszy (ich liczba z biegiem czasu wzrosła z 2 do 10)
II secesja - 449 - Efekt: spisanie praw rzymskich (Leges duodecim tabularum - Prawo dwunastu tablic), Patres et conscripti (ojcowie i ci co zostali zapisani) - senatorowie.
^
Gdy do patrycjuszy,
w senacie dołączają
plebejusze.
Wojny punickie (264 - 146)
Wojny macedońskie:
- I wojna (215-205 p.n.e.) rozpoczęta została przez króla Macedonii Filipa V (w sojuszu z Hannibalem). Walki z Rzymem oraz jego sprzymierzeńcami (Pergamon, Związek Etolski) toczyły się na terenie Grecji. Macedonia uzyskała część Ilirii.
- II wojna (200-197 p.n.e.) - Rzym z koalicją (Pergamon, Związek Etolski i Achajski, Rodos) pokonał Filipa V pod Kynoskefalaj. Król musiał zrzec się zdobyczy i zapłacić kontrybucję. W 196 p.n.e. Rzym proklamował wolność miast greckich.
- III wojna (171-168 p.n.e.) - król Macedonii Perseusz, na czele koalicji antyrzymskiej, został pobity pod Pydną w Macedonii (168 p.n.e.), w konsekwencji Macedonia stała się częścią Imperium Romanum.
Wojny syryjskie.
Rzym staje się imperium - 146
Divide et impera (dziel i rządź)
-
polityka polegająca na stopniowym osłabianiu przeciwnika, ale nie niszczeniu go.
Marek Porcjusz Katon - dzięki niemu porzucono politykę divide et impera. Z jego inicjatywy zniszczono Kartaginę.
Hannibal - jeden z najwybitniejszych wodzów starożytności i wogóle w historii. Wódz kartagiński w II wojnie punickiej. Zagroził Rzymowi.
SENAT
- zgromadzenie obywateli
- urzędnicy: kwestor, edylowie kurualni - zaopatrzenie i renowacja, edylowie plebejscy - zaopatrzenie plebejuszy, pretorzy - sądy, konsulowie (dwóch) - najwyżsi urzędnicy
- urzędnicy - trybunowie plebejscy
- cenzor (coś jak skarbówka + kontrola obyczajów społecznych)
- dyktator - powoływany na czas wyjątkowego zagrożenia militarnego
133 - początek kryzysu republiki
- Gajusz Mariusz
- Lucjusz Sulla
- Pompejusz
- Cezar
Pryncypat - Pierwsza odmiana cesarstwa w której rządzi jeden władca, któremu towarzyszy fikcja republiki.
Dominat - cesarstwo właściwe.
Szczyt cesarstwa:
- Trajan
- Hadrian
W dominacie narodziły się początki średniowiecza - pojawienie się feudalizmu.
Tetrarchia (284 - 305 r. n.e.) - rządy czterech, za panowania Dioklecjana.
402 - Rowena stolicą Cesarstwa Zachodnio Rzymskiego.
467 - Upadek Cesarstwa Zachodnio Rzymskiego.
