Antropologia filozoficzna #2

Miłość i ludzkie poznanie tworzą w człowieku moralność.

+ - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + -

Według Arystotelesa człowieka od zwierząt odróżnia rozpoznanie dobra od zła.

Najgorszy jest człowiek co uwolnił się spod prawa i sprawiedliwości (nie takiej partii). Taki człowiek jest gorszy od bestii.

Działanie człowieka jako człowieka (przez rozum i wolę) jest potocznie nazywane moralnością.

Poprzez badanie moralności możemy poznać naturę i przeznaczenie człowieka.

Człowiek jest podmiotem moralności.

- - - - - - - - - - - -

Kantyzm.

Kant widział życie moralne jedynie w czynach heroicznych w których kieruje nami jakaś powinność.

Otóż to jest błąd gdyż moralność w podejściu realistycznym jest wszędzie dookoła.

Błędnie osadzał również życie moralne na bezinteresowności i opierał na wartościach.

Wartości to to co chcemy, to postulaty które podmiot ludzki wyłania z siebie.

Np.

Matka Teresa z Kalkuty była w tym ujęciu dobra bo dążyła do swoich wartości.

Adolf Hitler również był by tutaj dobry, bo również dążył do swoich wartości.

+ - + - + - + - + - + - + -

Człowiek nie jest zwierzęciem.

Mamy okaleczony instynkt, przez co jesteśmy skazani na kulturę moralną.

Np.

Niedźwiedź może wpierdzielać łososia do oporu, aż sprawia mu to przyjemność i nie sprawia mu to krzywdy.

Człowiek jak je do przyjemności, staje się gruby i chory.

Dlatego kultura moralna (etyka indywidualna) mówi nam co jest dla nas dobre a co złe.

Ekonomika to etyka życia rodzinnego mówiąca co jest dobre dla naszej rodziny i domu, a co jest złe.

EKONOMIKA:

1. naucza człowieka jak pozyskać środki do życia
2. naucza człowieka umiejętności zachowania tych środków
3. naucza należytego użytkowania tego co się ma
4. naucza jak udoskonalić to co się ma
5. naucza jak dzielić się tym co się ma

Celem ekonomiki nie jest bogactwo, ale piękne i ludzkie życie.

POLITYKA jest etyką współżycia we wspólnocie społecznej.

Powinności społeczeństwa i państwa:

1. zachowanie praw człowieka
2. zachowanie prawa do życia

Trzy rodzaje dóbr:

1. przyjemne
2. użyteczne
3. godziwe

+ - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + -

Motywem działania jest zawsze dobro.

Nie ma działań bezprzedmiotowych.

Życie moralne jest odpowiedzią na nasze pragnienie dobra.

Człowiek rozwija się poprzez to pragnienie dobra, bo jest bytem niepełnym.

Decyzja to forma auto determinacji.

1. analiza sytuacji
2. wybór

Wybór jest samo określeniem się człowieka w obliczu dobra.

Decyzja dokonuje się przez wybór sądu teoretyczno-praktyczneko który stanowi wzór dla postępowania etycznego.

Wybór nas zmienia, wybór nas określa.

+ - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + -

Moralność to wolnoć.

Współczesna wolność jest efektem zestawienia starożytnych wizji wolności i osoby.

ELEUTHERIA - wolność polityczna

ELKRATEIA - samo panowanie nad sobą

Wolność współczesna to doskonałość wewnętrzna.

Wolnoć współczesna to panowanie woli nad jej aktami w stosunku do dóbr które nie są w stanie ukoniecznić woli.

Wszelkie dobro z którym się spotykamy jest niedoskonałe. W obliczu takiego dobra zawsze jest szansa zastopowania, odrzucenia swej miłości.

Jeśli jakieś dobro nam się podoba, ja mogę nie chcieć mojego podobania. (wg. Św. Tomasza z Akwinu)

Wola jest wolna bo działa. Wszystko co nie jest niedoskonałe, może być odrzucone.

Nie ma w niebie wolności bo Bóg jest dobrem doskonałym którego wola nie może odrzucić.

Podstawowe Zagadnienia Filozofii (by Łukasz C.)

Rozbieżności filozofii:
1. podstawą poznawczą jest poznanie zmysłowe (f. Jońska, f. Pozytywistyczna)
2. Podstawą wiedzy jest poznanie rozumowe, a przedmiotem jest byt idealny
3. Podstawą wiedzy jest poznanie rozumiane jako proces
(poznanie zmysłowe -> poznanie rozumowe), przedmiotem poznania jest byt realny

ad. 2

PLATON

Platon pierwszy zwraca uwagę na poznanie rozumowe. Dla niego właściwym przedmiotem filozoficznym jest idea, która jest nie materialna.
Platon jako pierwszy pokazał co to jest być nie materialnym.
Materia - płaszczyzna na której odbija się idea, która nie ma swojego miejsca i jest tylko czymś samym w sobie. To właśnie jest niematerialność.

Sokrates pokazywał, że aby coś wyjaśnić musimy pokazać ogólnie co to jest, a ten ogół jest ujęty w pojęciu.

Cnota jest wiedzą

- Jeśli wiem co to jest dobro, działam dobrze; jeśli wiem co to jest sprawiedliwość, działam sprawiedliwość.
Jeśli znam pełną istotę rzeczy, potrafię ją realizować.

Przedmioty poznania ogólnego, według Platona, muszą istnieć. Dlatego jeśli dążymy do dobra, musimy poznać dobro, a jeśli chcemy je poznać, musi istnieć idea dobra.
Jeśli poznajemy człowieka, poznajemy naprawdę odbicie idei człowieka.

To co ogólne istnieje samodzielnie poza światem, a my poznajemy tylko tego odbicie.

Celem f. platońskiej nie będzie wiedza o świecie, tylko wyzwolenie duszy.

ORFIZM - Ruch religijny pochodzący z Tracji, ale zakorzeniony w starożytnej Grecji. Uznawali dualizm ludzki (duchowy i cielesny). Głosili uwolnienie duszy, by powstał "Nowy Dionizos". Wprowadzili też reinkarnacje.

Mit o jaskini, Mit o krainie bogini Leto - Mity głoszone przez Platona jako naprowadzające na Prawdę.

Według Platona człowiek ma za zadanie przypomnieć sobie (aletheia - prawda) prawdę którą posiada, ale ją zapomniał. Człowiek poznaje prawdę by przypomnieć sobie jak właściwie jest.

WSZYSTKO TO UZASADNIA, ŻE POZNANIE ROZUMOWE JEST POZNANIEM WŁAŚCIWYM
Aby wyjaśniać świat, trzeba ukazać idee.

Jeśli oddzielamy poznanie rozumowe od poznania zmysłowego, wtedy przedmiot poznania musi mieć naturę poznania rozumowego.

Nic w tym świecie nie jest ogólne, konieczne i stałe, więc nie możemy pojąć go w pełni rozumowo. Możemy jedynie tworzyć pojęcia, które już są ogólne, konieczne i stałe.

Platon ukazał, że pojęcia są poza sposobem naszego rozumowania.

KARTEZJUSZ Rene Descartes

Poszukiwanie niepowątpiewalnego punktu wyjścia filozofii, znaczy takiego które kwestionuje poznanie zmysłowe.
Nie ma rozróżnienia między prawdą a nie prawdą w poznaniu zmysłową. Zmysły nie dają nam żadnych warunków prawdziwości rzeczywistości.

Kartezjusz zakwestionował WSZYSTKO co może być powątpiewalne. Jedynym elementem niepodważalnym jest myślenie, bo nawet jak wątpię to myślę (nie mogę wątpić, że wątpię, więc myślę, że wątpię)

Myślę więc jestem.

W myśli jawią się idee.
Jest jedna idea która jawi się z pełną oczywistością:
Idea bytu nieskończonego (Bóg).

Skoro idea boga istniej, musi istnieć świat. Inaczej nie był by nieskończenie doskonały, bo kłamał by o tym świecie.
Poprzez boga musimy uzasadniać świat.

Człowiek:
-To co myślące (res cogitas),
-To co materialne.

Kartezjusz zapoczątkował sposób myślenia dzięki, któremu możemy ukazać, że mamy nasz umysł, który jest naszym własnym królestwem, a z drugiej strony problem cielesności mózgu.
Mózg to komputer, umysł to program (system operacyjny).

Sztuczna inteligencja:
-Jedynie model umysłu stworzony sztucznie,
-Prawdziwy umysł.

ad. 3

ARYSTOTELES

1. Nie ma niczego w umyśle, czego wcześniej nie było w zmysłach.
2. Umysł jest niezapisaną tablicą (nie posiada żadnej wiedzy wrodzonej)

Poznanie jest przejściem od danych zmysłowych do danych intelektualnych.