1. podstawą poznawczą jest poznanie zmysłowe (f. Jońska, f. Pozytywistyczna)
2. Podstawą wiedzy jest poznanie rozumowe, a przedmiotem jest byt idealny
3. Podstawą wiedzy jest poznanie rozumiane jako proces
(poznanie zmysłowe -> poznanie rozumowe), przedmiotem poznania jest byt realny
ad. 2
PLATON
Platon pierwszy zwraca uwagę na poznanie rozumowe. Dla niego właściwym przedmiotem filozoficznym jest idea, która jest nie materialna.
Platon jako pierwszy pokazał co to jest być nie materialnym.
Materia - płaszczyzna na której odbija się idea, która nie ma swojego miejsca i jest tylko czymś samym w sobie. To właśnie jest niematerialność.
Sokrates pokazywał, że aby coś wyjaśnić musimy pokazać ogólnie co to jest, a ten ogół jest ujęty w pojęciu.
Cnota jest wiedzą- Jeśli wiem co to jest dobro, działam dobrze; jeśli wiem co to jest sprawiedliwość, działam sprawiedliwość.
Jeśli znam pełną istotę rzeczy, potrafię ją realizować.
Przedmioty poznania ogólnego, według Platona, muszą istnieć. Dlatego jeśli dążymy do dobra, musimy poznać dobro, a jeśli chcemy je poznać, musi istnieć idea dobra.
Jeśli poznajemy człowieka, poznajemy naprawdę odbicie idei człowieka.
To co ogólne istnieje samodzielnie poza światem, a my poznajemy tylko tego odbicie.
Celem f. platońskiej nie będzie wiedza o świecie, tylko wyzwolenie duszy.
ORFIZM - Ruch religijny pochodzący z Tracji, ale zakorzeniony w starożytnej Grecji. Uznawali dualizm ludzki (duchowy i cielesny). Głosili uwolnienie duszy, by powstał "Nowy Dionizos". Wprowadzili też reinkarnacje.
Mit o jaskini, Mit o krainie bogini Leto - Mity głoszone przez Platona jako naprowadzające na Prawdę.
Według Platona człowiek ma za zadanie przypomnieć sobie (aletheia - prawda) prawdę którą posiada, ale ją zapomniał. Człowiek poznaje prawdę by przypomnieć sobie jak właściwie jest.
WSZYSTKO TO UZASADNIA, ŻE POZNANIE ROZUMOWE JEST POZNANIEM WŁAŚCIWYM
Aby wyjaśniać świat, trzeba ukazać idee.
Jeśli oddzielamy poznanie rozumowe od poznania zmysłowego, wtedy przedmiot poznania musi mieć naturę poznania rozumowego.
Nic w tym świecie nie jest ogólne, konieczne i stałe, więc nie możemy pojąć go w pełni rozumowo. Możemy jedynie tworzyć pojęcia, które już są ogólne, konieczne i stałe.
Platon ukazał, że pojęcia są poza sposobem naszego rozumowania.
KARTEZJUSZ Rene Descartes
Poszukiwanie niepowątpiewalnego punktu wyjścia filozofii, znaczy takiego które kwestionuje poznanie zmysłowe.
Nie ma rozróżnienia między prawdą a nie prawdą w poznaniu zmysłową. Zmysły nie dają nam żadnych warunków prawdziwości rzeczywistości.
Kartezjusz zakwestionował WSZYSTKO co może być powątpiewalne. Jedynym elementem niepodważalnym jest myślenie, bo nawet jak wątpię to myślę (nie mogę wątpić, że wątpię, więc myślę, że wątpię)
Myślę więc jestem.
W myśli jawią się idee.
Jest jedna idea która jawi się z pełną oczywistością:
Idea bytu nieskończonego (Bóg).
Skoro idea boga istniej, musi istnieć świat. Inaczej nie był by nieskończenie doskonały, bo kłamał by o tym świecie.
Poprzez boga musimy uzasadniać świat.
Człowiek:
-To co myślące (res cogitas),
-To co materialne.
Kartezjusz zapoczątkował sposób myślenia dzięki, któremu możemy ukazać, że mamy nasz umysł, który jest naszym własnym królestwem, a z drugiej strony problem cielesności mózgu.
Mózg to komputer, umysł to program (system operacyjny).
Sztuczna inteligencja:
-Jedynie model umysłu stworzony sztucznie,
-Prawdziwy umysł.
ad. 3
ARYSTOTELES
1. Nie ma niczego w umyśle, czego wcześniej nie było w zmysłach.
2. Umysł jest niezapisaną tablicą (nie posiada żadnej wiedzy wrodzonej)
Poznanie jest przejściem od danych zmysłowych do danych intelektualnych.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz